W jakiej restauracji można wykorzystać bon turystyczny?

Najkrótsza odpowiedź na pytanie w jakiej restauracji można było wykorzystać bon turystyczny brzmi tak, nie można go było użyć do opłacenia sam posiłek w dowolnej restauracji, chyba że wyżywienie stanowiło część kwalifikowanej usługi turystycznej sprzedawanej przez podmiot wpisany do oficjalnej bazy Polskiej Organizacji Turystycznej [1][2]. Dodatkowo możliwość płacenia bonem wygasła 31 marca 2023 r., po tej dacie nie dało się rozpocząć nowej transakcji [3][2].

Polski Bon Turystyczny był przeznaczony na usługi hotelarskie lub imprezy turystyczne realizowane w Polsce, czyli na świadczenia turystyczne świadczone przez uprawnione podmioty, a nie na odrębne usługi gastronomiczne [1][3]. Oznaczało to, że wyżywienie mogło być elementem opłacanej usługi hotelarskiej lub imprezy turystycznej, ale osobny rachunek w restauracji nie kwalifikował się do płatności bonem [1][2].

Program nie był bonem restauracyjnym, co do zasady nie przewidywał płatności za zwykły lunch czy kolację w niezależnym lokalu [1]. Restauracja mogła uczestniczyć w rozliczeniu tylko wtedy, gdy była częścią kwalifikowanej usługi turystycznej sprzedawanej przez uprawniony podmiot, a nie gdy świadczyła wyłącznie usługę gastronomiczną poza pakietem [1][2].

Płatność bonem była możliwa w obiektach noclegowych i u organizatorów turystyki oraz w innych podmiotach turystycznych wpisanych do oficjalnego katalogu programu, o ile sprzedawali kwalifikowane usługi [1][4]. W przeglądach branżowych potwierdzano również możliwość rozliczeń w ofercie atrakcji turystycznych pod warunkiem, że sprzedaż prowadził podmiot uprawniony w rozumieniu programu [5][1].

Kluczowa była konstrukcja oferty i to, na co dokładnie dokonuje się płatności. Jeżeli wyżywienie stanowiło element sprzedawanej usługi turystycznej objętej bonem, było rozliczane razem ze świadczeniem turystycznym. Gdy natomiast była to samodzielna usługa gastronomiczna, płatność bonem nie była dopuszczalna [1][2].

O możliwości płatności decydował wpis przedsiębiorcy do oficjalnej bazy prowadzonej dla programu, a nie sam fakt prowadzenia działalności gastronomicznej [1]. Weryfikacji dokonywało się w katalogu Polskiej Organizacji Turystycznej, który gromadził podmioty przyjmujące płatności bonem [4].

Program funkcjonował od 1 sierpnia 2020 r., natomiast ostateczny termin dokonania płatności minął 31 marca 2023 r. Po tej dacie nie można było rozpocząć nowej transakcji, nawet jeśli sama usługa turystyczna miała odbyć się później [3][6][2].

Bon był przypisany do osoby uprawnionej i obsługiwany elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS, co pozwalało na weryfikację i autoryzację płatności w czasie rzeczywistym [3][2].

Tak, płatność bonem można było realizować wielokrotnie aż do wyczerpania przyznanej kwoty, zgodnie z zasadami programu i ofertą danego podmiotu turystycznego [4].

Nie, bon nie był środkiem pieniężnym ani uniwersalną kartą płatniczą i nie podlegał wymianie na gotówkę [6].

Sama obecność restauracji w obiekcie noclegowym nie przesądzała o możliwości płatności bonem. Liczył się zakres sprzedawanej usługi i podmiot przyjmujący płatność. Wyżywienie rozliczano bonem, gdy było elementem kwalifikowanej oferty turystycznej, a nie jako odrębna usługa gastronomiczna [1][2].

Na koniec 2021 r. w bazie programu znajdowało się ponad 26 tys. podmiotów turystycznych przyjmujących płatności bonem, co wynika z raportu opublikowanego w kwietniu 2022 r. [7]. W marcu 2023 r. wskazywano ponad 28 tys. miejsc w Polsce akceptujących bon w ramach kwalifikowanych usług [8]. Według danych z przywołanego raportu zrealizowano 2 766 932 bony, a suma płatności wyniosła 2 211 047 619 zł, liczby te odnoszą się do stanu prezentowanego w materiale źródłowym [7]. W regionie małopolskim aktywowano około 356 tys. bonów, a niespełna 240 tys. wykorzystano w całości, co odpowiadało ponad 67 procent [8].

Niektóre podmioty turystyczne dopuszczały rozliczenie w formie przedpłaty, pod warunkiem że sama płatność bonem nastąpiła przed datą wygaśnięcia możliwości płatności w programie, czyli przed 31 marca 2023 r. [2][8].

Decydujące było dopasowanie oferty do zasad programu. Przed zakupem należało zweryfikować:

• czy podmiot figurował w oficjalnym katalogu Polskiej Organizacji Turystycznej przyjmującym płatności bonem [1][4]
• czy w ogóle akceptował płatności bonem w danym okresie i dla danej oferty [1][4]
• czy płaci się za kwalifikowaną usługę turystyczną, a nie wyłącznie za usługę gastronomiczną [1][2]
• czy wyżywienie wchodzi w skład tej usługi, czy stanowi osobną pozycję wymagającą innej formy płatności [1][2]

Podsumowując, bon turystyczny nie służył do opłacania w restauracji rachunku za sam posiłek. Mógł natomiast rozliczać wyżywienie jako element kwalifikowanej usługi turystycznej oferowanej przez podmiot wpisany do bazy programu, przy czym możliwość ta obowiązywała wyłącznie do 31 marca 2023 r. [1][3][2].